|
|
Tổng thống Nga Putin (trái) và Tổng thống Mỹ Trump gặp nhau tại Đức năm 2017. Ảnh: Reuters . |
Nga ngày 29/3 trục xuất 60 nhà ngoại giao Mỹ để đáp trả hành động hao hao trước đó của Mỹ, trong loạt động thái phản ứng trước việc London buộc tội Moscow đứng sau vụ đầu độc cựu điệp viên Nga Sergei Skripal tại Anh. Skripal đã bị Nga kết tội phản quốc vì từng bán bí ẩn cho Anh, ông này đến Anh sống nhờ một thỏa thuận bàn thảo điệp báo.
Những đòn trục xuất hàng loạt này xóa tan những kỳ vọng về khả năng cải thiện quan hệ giữa Nga và Mỹ, vốn được dúm sau khi Tổng thống Trump ngày 20/3 gọi điện chúc mừng người đồng cấp Putin tái thắng cử. "Đây là cái kết của một mộng ảo về cuộc thương thảo lớn với Putin, điều mà ông Trump đã ấp ủ bấy lâu nay", William Burns, chủ toạ Tổ chức Hòa bình Quốc tế Carnegie, nói.
Mỹ và các đồng minh nhấn mạnh rằng họ có thể còn đưa ra những biện pháp khác chống lại Nga, thi bang a1 Chính quyền của Trump hồi tháng hai cho biết không có kế hoạch ra lệnh cấm mua nợ chính phủ Nga nhưng các nhà phân tách và các nghị viên Mỹ nói rằng từ sau vụ tấn công Skripal, chính quyền có thể ứng dụng các biện pháp để dần dần tăng áp lực tài chính đối với Moscow.
Theo Dmitri Trenin, người đứng đầu trọng điểm Carnegie Moscow, một trong những biện pháp là kêu gọi các phương Tây giảm tiêu thụ khí đốt của Nga và ngừng kế hoạch xây dựng đường ống dẫn khí đốt từ Nga sang phương Tây. Cây bút Samantha Vinograd trên Politico nhận định lệnh trị nhằm vào tài sản của những cá nhân có liên can đến Putin sẽ là một đòn mạnh.
Chính quyền Trump đã khước từ đưa ra những biện pháp như vậy, nhưng cả hai đảng trong quốc hội đều ủng hộ việc tăng cường trừng phạt chống lại Nga, với những biện pháp nhằm vào các khoản nợ, Boris Zilberman, chuyên gia về Nga tại hội sở tại Quỹ bảo vệ các nền dân chủ ở Washington, cho biết.
"Mỹ có nhiều tuyển lựa để gia tăng trừng trị tài chính với Nga", Daniel Fry, cựu nhân viên Bộ Ngoại giao Mỹ tại Hội đồng Atlantic, nhận xét.
Trong khi đó, việc thiếu đòn bẩy kinh tế ở nước ngoài giới hạn khả năng của Nga trong việc đáp trả tương tự. Tuy nhiên, Nga có thể đáp trả theo những cách khác, chả hạn như rút khỏi các thỏa thuận quốc tế, cản ngăn hoạt động của doanh nghiệp nước ngoài, tấn công mạng hay có những động thái quyết liệt hơn tại Syria - nơi Nga và Mỹ hậu thuẫn các phe đối đầu nhau.
Hồi tháng hai, một cuộc không kích của Mỹ đã giết một số công dân Nga tại đông Syria. T ướng Valery Gerasimov, người đứng đầu lực lượng vũ trang Nga, đầu tháng ba cảnh báo Nga sẽ đáp trả bằng vũ lực nếu mạng sống của quân nhân ở Syria bị đe doạ.
"Tôi cho rằng Nga sẽ đánh vào mặt gây thương tổn nhiều nhất cho Mỹ", Trenin nói. "Tôi không biết biện pháp đó có thể là gì, nhưng chúng sẽ được thiết kế để cân xứng và gây tác động lớn".
"Putin luôn muốn giành thế thượng phong và không bao giờ chịu trường đoản cú. Ông ấy không chịu lùi bước. Ông ấy sẽ tìm điểm yếu của đối phương để tung đòn phản công mạnh gấp 10 lần những gì ông ấy hứng chịu", Nina Khrushcheva, giảng viên trường New School ở New York nhận xét.
Tổng thư ký liên hiệp Quốc Antonio Guterres giãi tỏ lo ngại về nguy cơ leo thang găng tay giữa hai bên. Quan hệ Nga - Mỹ đang xấu đến mức "na ná như thời Chiến tranh Lạnh", ông cảnh báo.
Phương Vũ